Shoutbox

De shoutbox wordt geladen...

P.1: Tekstdoelen en tekstsoorten/Pleonasme/Tautologie/Zinsfouten

Samenvatting Nederlands


Niveau: 4 VWO

Taal:

Opmerking:


Bekeken: 8989 keer


Beoordeling


Dit huiswerk delen & naar vrienden sturen




Belangrijke algemene tekstdoelen
Tekstdoelen horen bij de P van Publiek, omdat je ze nooit los kunt zien van je lezers of luisteraars.
We onderscheiden 3 algemene tekstdoelen:
- Uiteenzetten (objectief, op de hoogte brengen van wat mensen niet weten, feiten)
- Beschouwen ( voor- en nadelen?, meningen? subjectieve uiteenzetting, aan het denken zetten)
- Overtuigen (overhalen mensen in te stemmen met jou standpunt, argumenten, weerlegging tegenargumenten)

Andere algemene tekstdoelen
- Taal als contactlegger (contact, sociale functie)
- Taal als amusement (vermaken, makkelijker bereikbaar maken andere tekstdoelen)
- Taal als expressiemiddel (uiten van gevoelens, alledaags taalgebruik)

Concrete tekstdoelen
Een concreet tekstdoel geeft precies aan wat je wilt bereiken. Al moet je eerst hebben vastgesteld wat je algemene tekstdoel is.
Belangrijk is dat je het concrete tekstdoel zo precies mogelijk formuleert.

Algemene tekstsoorten
- Uiteenzetting (objectiviteit)
- Beschouwing (publiek moet oordeel kunnen vormen)
- betoog (overtuigen van een bepaalde mening, altijd standpunt met argument)

Concrete tekstsoorten
Uiteenzetting -> brochure, instructie, recept, routebeschrijving, procedurebeschrijving
Beschouwing -> recensie en achtergrondartikel
Betoog -> betogende opstel, debat, uitnodiging, advertentie, politieke toespraak

Foutieve samentrekking
Een zinsdeel weglaten i.p.v. herhalen: Die fiets heb ik tweedehands gekocht en bevalt mij goed.

De ontspoorde zin
Zinnen waarbij het tweede gedeelte niet aansluit op het eerste gedeelte.

De foutieve beknopte bijzin
Je mag een bijzin alleen verkorten als het weggelaten onderwerp gelijk is aan het onderwerp in de hoofdzin: Vrolijk liedjes zingend werden de aardappels geschild.

Verkeerd geplaatste zinsdelen
Zinsdelen op de verkeerde plaats: CDA bepleit doortrekken van A27 in de Tweede kamer/ Zij gaven kleren aan de daklozen die ze op zolder hadden liggen.

Pleonasme
Deel van de betekenis van een woord herhaald: Grote reus.

Tautologie
De volledige betekenis van het woord herhalen: ik heb gesmeekt en bezworen.

Komma
Voor een uitbreidende bijvoeglijke bijzin komt wel een komma:
De jongeren, die meegelopen hebben in de sponsorloop, krijgen een cd.
(alle jongeren krijgen een cd)

Voor een beperkende bijvoeglijke bijzin komt geen komma:
De jongeren die meegelopen hebben in de sponsorloop, krijgen een cd.
(alleen de jongeren die meegelopen krijgen een cd)

- voor of na aanhef
- tussen de delen van en opsomming
- bijstelling tussen komma’s
- tussen 2 pv’s
- mag wel komma voor ‘en’ als nodig is
- soms wel met voegwoorden/soms niet

Hoofdletter
- ’s Avonds gaat hij altijd op stap
- 13 is een ongeluksgetal
- Allah, Gij zijt groot
- Zij is de Koningin van Nederland.
- mevrouw Van den Heuvel
- mevrouw P. van den Heuvel
- mevrouw Jansen-van Rooij
- Duits, Engelstalig, de Nederlandse taal, de Zuid-Hollandse dorpen.
- Koninginnedag, konninginnedagfeest, Pasen, paasvakantie, Middeleeuwen, middeleeuws.
- beatgeneration, liberalisme, rooms-katholieken.
- WAO, CAO
- NS, Benelux (bedrijf mag zelf aangeven)
- havo, lbo, vwo, tv, wc, bh, pc, cd-rom
- colbert, brailleschrift
- moezelwijn, cognac